Συνέντευξη για την Αναθεώρηση ΚΟΑ Οπωροκηπευτικών
Πρόταση Κανονισμού ΚΟΑ
Πληροφοριακό Αναθεώρησης
Περίληψη Μελέτης για επιπτώσεις αναθεώρησης στα εσπεριδοειδή
Κλειδί εξαγωγών οι συνεργασίες με τις μεγάλες αλυσίδες σούπερ μάρκετ

Σε κρίσιμη καμπή βρίσκεται το εμπόριο των ελληνικών οπωροκηπευτικών, καθώς οι αλλαγές είναι ραγδαίες, λόγω της ακραίας συγκέντρωσης των λιανεμπόρων και της επερχόμενης αναμόρφωσης της Κοινής Οργάνωσης Αγοράς των προϊόντων του κλάδου.
Με την ευκαιρία της έναρξης της νέας περιόδου εξαγωγών των εσπεριδοειδών, μίλησε στην Agrenda ο πρόεδρος του Συνδέσμου Ελληνικών Επιχειρήσεων Εξαγωγής Διακίνησης Φρούτων Λαχανικών και Χυμών, κ. Γεώργιος Φραγκίστας. Η προσεχής βδομάδα σηματοδοτεί ουσιαστικά την περίοδο αιχμής για το μεγαλύτερο όγκο των ελληνικών εσπεριδοειδών και ειδικότερα των πορτοκαλιών, εφόσον ξεκινά η συγκομιδή των Washington Navel (Μέρλιν).
Οι παραγγελίες και τα παζάρια με τους λιανέμπορους είναι ένα καθημερινό φαινόμενο για τον κ. Φραγκίστα, ο οποίος, όμως, διαπιστώνει ότι την τελευταία τριετία έχουν συντελεστεί πολύ μεγάλες αλλαγές στον κλάδο του εμπορίου οπωροκηπευτικών: "Η Ευρώπη ενοποιείται σε επίπεδο αλυσίδων πολύ πιο γρήγορα απ' ό,τι ενοποιείται σε επίπεδο κοινότητας. Οι περίπου δέκα μεγαλύτερες αλυσίδες όχι μόνο γιγαντώνονται αλλά προχωρούν και σε κεντρικά συστήματα αγορών. Αυτό σημαίνει ότι οι πελάτες μας γίνονται λιγότεροι και μεγαλύτεροι σε μέγεθος."
Ο μετασχηματισμός του λιανεμπορίου
Εδώ και περίπου πέντε μήνες, οι μεγαλύτερες αλυσίδες λιανεμπορίου έχουν προχωρήσει στην εφαρμογή κεντρικού συστήματος αγορών, δηλαδή ενώ προηγουμένως η θυγατρική της κάθε χώρας έδινε ξεχωριστές παραγγελίες, τώρα η μητρική εταιρεία παραγγέλνει κεντρικά για όλες τις χώρες στις οποίες διαθέτει υποκαταστήματα.
Επιπλέον, "αυξάνονται συνεχώς τα τελευταία χρόνια οι απαιτήσεις των αλυσίδων, ως προς την ασφάλεια, την υγιεινή και την ιχνηλασιμότητα του προϊόντος," μας επισημαίνει ο κ. Φραγκίστας, αν και υπάρχει και η θετική πλευρά των εξελίξεων: "Πιστεύω ότι όποιος καταφέρει να προσαρμοστεί στις νέες συνθήκες θα αποτελεί και έναν αξιόπιστο συνεργάτη των ξένων αλυσίδων, με τα ανάλογα προνόμια. Θα εξαλειφθούν φαινόμενα όπως η πώληση κάτω του κόστους, οι υπέρογκες εκπτώσεις και οι καθυστερήσεις στις πληρωμές. Εν τέλει, θα ξεσκαρτάρει η αγορά."
Ανάλογα θα είναι τα προνόμια και οι υποχρεώσεις που θα αναλάβει ο καλλιεργητής εσπεριδοειδών. Έτσι, θα πρέπει ο Έλληνας αγρότης να αποφασίσει αν θα γίνει επαγγελματίας, με μία μεγάλου μεγέθους ιδιόκτητη έκταση ή θα παραμείνει μικροκαλλιεργητής, με δεύτερη δουλειά. Οι νέες απαιτήσεις τόσο της ΚΑΠ όσο και των λιανέμπορων συνιστούν "δυσβάσταχτο κόστος για τον αγρότη με μικρό κλήρο, όπως είναι οι σημερινοί Έλληνες παραγωγοί και εκτός από περισσότερα κεφάλαια, απαιτεί και περισσότερη εργασία".
Η νέα ΚΟΑ
Ανησυχητικές για το μέλλον της καλλιέργειας των εσπεριδοειδών κρίνονται από τους εξαγωγείς και τους μεταποιητές πορτοκαλιών, οι προτάσεις που ήρθαν πρόσφατα στο φως της δημοσιότητας από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την αναμόρφωση της ΚΟΑ Οπωροκηπευτικών. Ο κ. Φραγκίστας χαρακτηριστικά λέει ότι "το υπάρχον καθεστώς δε μας ικανοποιεί, αλλά η στρεμματική ενίσχυση στα οπωροκηπευτικά είναι χειρότερη".
Ο Incofruit Hellas (Σύνδεσμος Ελληνικών Επιχειρήσεων Εξαγωγής και ?ιακίνησης Φρούτων, Λαχανικών και Χυ?ών) έχει ήδη εκφράσει τις θέσεις του προς την ηγεσία του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων, λέγοντας ότι "η αποδέσμευση ολική ή μερική δεν θα λύσει τα προβλήματα - που υπάρχουν - αλλά θα καταστρέψει την παραγωγή, το εμπόριο και την βιομηχανία κυρίως της χυμοποίησης εσπεριδοειδών.
Αυτό θα συμβεί διότι το «επίδομα ανεργίας» που θα δοθεί στους παραγωγούς θα τους αποτρέπει να καλλιεργούν ένα προϊόν που η εμπορική του τιμή δεν θα καλύπτει ούτε τα έξοδα συγκομιδής του και θα οδηγήσει σε απώλεια καλλιεργούμενων εκτάσεων και μείωση της ποιότητας του προϊόντος. Επίσης, η αύξηση κόστους της πρώτης ύλης, θα έχει ως αποτέλεσμα αυξημένη τιμή πώλησης στην κατανάλωση, με συνέπεια τα ελληνικά παραγό?ενα προϊόντα να χάσουν την ανταγωνιστικότητά τους.
Τέλος, θα πρέπει να περιμένουμε συρρίκνωση του αριθμού απασχολουμένων στις μεταποιητικές βιομηχανίες, οι οποίες ενδέχεται να μετατραπούν και σε εισαγωγείς-μεταποιητές προϊόντων από τρίτες χώρες."
Χώρες προορισμοί
Οι κυριότερες αγορές οι οποίες απορροφούν τα ελληνικά πορτοκάλια είναι η Γερμανία, η Πολωνία, η Ρουμανία και η Ουγγαρία. Η μεγαλύτερη αγορά παραμένει κατά παράδοση η Γερμανία με μερίδιο περίπου 30%, τα Βαλκάνια απορροφούν το ίδιο ποσοστό και η κεντρική Ευρώπη, περίπου το 40%.
Μικρές ποσότητες κατευθύνονται προς Αγγλία και Ιρλανδία, ανερχόμενη αγορά είναι οι χώρες τις Σκανδιναβίας και είναι σχεδόν αδύνατη η είσοδος του ελληνικού πορτοκαλιού σε Ισπανία, Ιταλία, Γαλλία και Ρωσία. Στη Ρωσία κυριαρχούν χώρες όπως η Τουρκία και η Αίγυπτος των οποίων οι εξαγωγές μετρώνται σε δολάρια.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του κ. Φραγκίστα και. καιρού επιτρέποντος, τα ελληνικά πορτοκάλια θα πλασαριστούν φέτος καλύτερα όσον αφορά την αξία. Ο λόγος είναι ότι "στην Ελλάδα η παραγωγή είναι κανονική, με μεγάλου μεγέθους καρπούς, ενώ στην Ισπανία η υπερπαραγωγική φετινή σοδειά χαρακτηρίζεται από μικρού μεγέθους πορτοκάλια. Αυτό σημαίνει ότι οι Ισπανοί θα κερδίσουν σε όγκο, αλλά θα χάσουν σε αξία και οι Έλληνες θα πετύχουν καλύτερες τιμές σε σχέση με πέρυσι."
SOS για προώθηση πορτοκαλιού
Ενώ οι Ισπανοί έχουν ήδη ξεκινήσει πρόγραμμα προβολής και προώθησης πορτοκαλιών, αρχικά με τα βαλέντσια, προκειμένου να αυξήσουν τις εξαγωγές, η Ελλάδα δεν έχει υποβάλλει κανένα σχέδιο προς την Ε.Ε. Ο κ. Φραγκίστας εξέφρασε είπε στην Agrenda ότι "είναι λυπηρό να μην μπορούμε να οργανωθούμε ομαδικά και να ξεκινήσουμε ένα πρόγραμμα με κοινοτική χρηματοδότηση. Ο Σύνδεσμος προσπάθησε, αλλά συνάντησε την απροθυμία της πλειοψηφίας των εξαγωγέων να συμμετάσχουν."
Συνέντευξη στον Πέτρο Αλεξανδρή
Από το 55ο φύλλο της εφημερίδας Agrenda